Соңғы уақытта мемлекеттік қызметтердің басым бөлігі электронды форматқа өтті. Дегенмен, халық тарапынан шағымдар әлі де бар. Қазіргі таңда қандай жүйелі мәселелер жиі көтеріледі?
— Иә, дұрыс айтасыз. Бүгінде мемлекеттік қызметтердің 90%-дан астамы электронды түрде ұсынылады. Бірақ, Сандық дамумен бірге жаңа жүйелі сипаттағы мәселелер де пайда болды:
1. Дерекқорлардың интеграциясының нашарлығы: Әртүрлі мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері бір-бірімен толық байланбаған. Соның салдарынан жүйе тұрып қалады немесе азаматтан артық құжаттар талап етіледі.
2. Техникалық іркілістер (сбойлар): eGov порталы немесе арнайы базалар (мысалы, Жылжымайтын мүлік тіркелімі, АХАТ) жұмыс істемей қалғанда, қызмет алушылар кезекке тұруға мәжбүр болады.
3. Ауылдық жерлердегі интернет пен цифрлық сауаттылық: Шалғай елді мекендерде интернет сапасы төмен, әрі азаматтардың бәрі бірдей электронды қызметті өздігінен ала алмайды.
4. Бюрократия және мерзімнің созылуы: Кейбір қызметтер бойынша шешім қабылдау әлі де адам факторына тәуелді, бұл бюрократияға ұласып жатады.
Түсінікті. Ал осы мәселелерді түпкілікті шешу үшін қандай нақты шаралар қабылданып жатыр?
— Жүйелі мәселелерді шешу үшін кешенді тәсіл қолданылуда:
«Проактивті» форматқа өту: Азамат өтініш білдірмей-ақ, өмірлік жағдайға байланысты (бала туу, зейнетке шығу, т.б.) мемлекет өзі SMS арқылы қызмет ұсынады. Бұл адам факторын және әурешілікті азайтады.
«Қайталанатын» құжаттарды қысқарту: «Дебюрократизация» туралы Жарлық шеңберінде мекемелерге азаматтардан ақпараттық жүйеде бар анықтамаларды талап етуге қатаң тыйым салынды.
Екінші деңгейлі банктердің қосымшаларын пайдалану: Қазір көптеген қызметтерді (автокөлікті қайта тіркеу, жәрдемақы алу, т.б.) танымал банк қосымшалары арқылы алуға болады. Бұл жүктемені азайтты.
Азаматтар өз шағымдары мен ұсыныстарын қалай жеткізе алады? Жүйені жақсартуда кері байланыс қаншалықты маңызды?
— Өте маңызды. Кері байланыссыз жүйелі мәселені анықтау мүмкін емес. Қазіргі таңда:
1. «e-Otinish» бірыңғай платформасы жұмыс істейді. Онда кез келген азамат мемлекеттік қызметтің кешігуі немесе заңсыз бас тартылуы бойынша шағым түсіре алады.
2. «Ашық диалог» және «Ашық НҚА» порталдары арқылы қызмет стандартының жобаларын талқылауға болады.
3. Қоғамдық мониторинг мен рейдтер: Арнайы мониторингтік топтар Халыққа қызмет көрсету орталықтарының (ХҚКО) жұмысын ұдайы тексеріп отырады.
Мемлекеттік қызметтерді алу сапасын жақсартуда жақын арада қандай басты өзгерістерді күтуге болады?
— Негізгі мақсат – азаматтарға мемлекеттік қызметтерді сапалы, қолжетімді және уақтылы көрсету, қызмет алушылардың құқықтарын сақтау және мемлекеттік қызмет көрсету кезінде орын алатын бұзушылықтардың алдын алу.
Тұрғындар анықтама жинап, мекеме аралап жүрмеуі керек. Осы бағытта бақылау жұмыстарын күшейту, азаматтардың өтініштерін жедел қарау және мемлекеттік қызмет көрсетушілер арасында түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу маңызды.
