Көктемде кене белсенділігі қандай деңгейде?
Алматы облысының алты ауданы — Еңбекшіқазақ, Қарасай, Кеген, Райымбек, Талғар және Ұйғыр — кене энцефалиті бойынша эндемиялық аймақтарға жатады. Бұл өңірлерде вирус кенелер арасында тұрақты айналымда болады, сондықтан жұқтыру қаупі жыл сайын сақталады.
Биыл кене маусымы ерте басталды. Алғашқы шағу жағдайлары наурыз айының басында тіркелген. Жалпы, кенелер сәуірден қарашаға дейін белсенді.
Кене шағуына байланысты қанша адам дәрігерге жүгінді?
Эпидемиологиялық маусым басталғалы бері 948 адам медициналық көмекке жүгінген. Оның ішінде 559-ы — балалар. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда екі есе көп.
Қазіргі таңда 55 адамнан алынған кенелер зертханаға жіберіліп, олардың барлығының нәтижесі теріс болған.
Жағдай өткен жылмен салыстырғанда қандай?
Мамандардың айтуынша, жағдай өткен жылмен салыстырғанда күрделірек. Себебі зардап шеккендер саны артқан. Сонымен қатар 2025 жылы зерттелген кенелердің шамамен 10 пайызы инфекция тасымалдаушы болған.
Кенелердің белсенділігінің артуына жылы қыс, ерте көктем және ылғалды ауа райы әсер еткен.
Кенелер қандай жерлерде көп кездеседі?
Кенелер көбіне ылғалды, көлеңкелі жерлерде — қалың шөп, бұталар арасында, орман шеттері мен су жағалауларында кездеседі. Олар ағаштан секірмейді, төменнен жабысады.
Қай кезеңде кене ең қауіпті?
Кенелер таңертең және кешке белсенді болады. Ең қауіпті кезең — сәуірден маусымға дейін. Екінші белсенділік толқыны тамыз-қазан айларына келеді.
Қай аймақтарда кене көп?
Ең қауіпті аймақтар қатарында:
- Есік көлі
- Түрген шатқалы
- Талғар және Қарасай аудандарының таулы өңірлері бар.
Неге кенелер қала ішінде де көбейіп жатыр?
Соңғы жылдары кенелер аулаларда, мектептер мен балабақшалар аумағында жиі кездеседі. Бұл урбанизациямен, жасыл аймақтардың көбеюімен және шөптің уақытылы орылмауымен байланысты. Сондай-ақ кенелер жануарлар мен құстар арқылы таралады.
Кенелердің саны қалай бақыланады?
Кенелердің саны мен белсенділігі:
- далалық бақылау
- медициналық статистика
- зертханалық талдау арқылы анықталады
Облыста жыл сайын 738 гектар аумаққа арнайы өңдеу жұмыстары жүргізіледі.
Медициналық ұйымдар дайын ба?
Облыста медициналық ұйымдар толық дайын. Қазір:
- 3 939 доза вакцина
- 10 735 мл иммуноглобулин қоры бар
Медициналық көмек тегін көрсетіледі.
Кене шаққанда не істеу керек?
Мамандар дереу дәрігерге жүгінуді ұсынады. Иммуноглобулин алғашқы 72 сағат ішінде ғана тиімді.
Уақытында көмекке жүгінбеу ауыр асқынуларға, тіпті өлімге әкелуі мүмкін.
Қанша кене зерттелді?
Биыл 1 000-ға дейін кене зерттеу жоспарланған. Қазіргі таңда 200-ден астам кене тексеріліп, олардың барлығының нәтижесі теріс шыққан.
Зерттеулер Ұлттық сараптама орталығы филиалдарында жүргізілуде.
Қалай қорғануға болады?
Мамандардың кеңесі:
- жабық, ашық түсті киім кию
- репеллент қолдану
- әр 15–20 минут сайын өзін тексеру
Айта кетейік, кенелер тек энцефалит емес, сондай-ақ Лайм ауруы мен риккетсиоз сияқты қауіпті инфекцияларды да таратады. Сондықтан кене шаққаннан кейін дене қызуы көтерілсе, дереу дәрігерге қаралу қажет.
