Қоғамдағы бейбітшілік пен тұрақтылық – мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық дамуының басты алғышарттарының бірі. Әсіресе түрлі этнос пен конфессия өкілдері қатар өмір сүретін Қазақстан үшін өзара құрмет, түсіністік және азаматтық бірлік қағидаттарының маңызы зор. Алматы облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары, Әдеп жөніндегі уәкіл Г. Аманованың пікірінше, қоғамдағы тұрақтылықты сақтау тек мемлекеттік органдардың міндеті емес. Бұл бағытта әрбір азаматтың жауапкершілігі, құқықтық сауаттылығы және өзге мәдениеттер мен діни сенімдерге құрметпен қарауы маңызды.
Қазақстанда этносаралық және конфессияаралық келісімді нығайтуға бағытталған мемлекеттік саясат қоғамдық бірлікті сақтаудың маңызды тетіктерінің бірі болып отыр. Елімізде әртүрлі этнос өкілдерінің мәдениеті мен дәстүрін құрметтеуге, олардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуге ерекше мән беріледі. Бұл бағытта Қазақстан халқы Ассамблеясы мен мәдени-ағартушылық ұйымдар қоғамдық келісімді нығайтуға, азаматтық бірегейлікті қалыптастыруға және ықтимал келіспеушіліктердің алдын алуға үлес қосып келеді.
Мамандардың пайымдауынша, қоғамдық тұрақтылықты тек заң талаптары арқылы қамтамасыз ету мүмкін емес. Ол азаматтардың өзара сеніміне, ортақ құндылықтарға және қоғамдағы жауапкершілік мәдениетіне де байланысты. Әсіресе этностық немесе діни ерекшеліктерге байланысты кемсітушілікке жол бермеу, әр адамның құқықтарын құрметтеу және туындаған мәселелерді заң аясында шешу маңызды.
Ақпараттық технологиялардың дамуы қоғамға жаңа мүмкіндіктермен қатар, белгілі бір қауіптер де әкелді. Бүгінде әлеуметтік желілер мен интернет платформалары ақпарат алмасудың негізгі арналарына айналған. Алайда осы кеңістікте радикалды көзқарастарды насихаттайтын және адамдарды заңға қайшы әрекеттерге итермелейтін материалдар да таралуы мүмкін. Әсіресе ақпаратты сыни тұрғыдан бағалау дағдысы толық қалыптаспаған жастар мұндай ықпалға осал болуы ықтимал. Сондықтан деструктивті діни идеологияның алдын алуда тек тыйым салу шараларына сүйенбей, азаматтардың ақпараттық, құқықтық және діни сауаттылығын арттыру маңызды. Бұл бағыттағы жұмыстардың бірі – білім беру ұйымдары мен еңбек ұжымдарында ақпараттық-түсіндіру кездесулерін ұйымдастыру. Мұндай іс-шараларға теологтар, дінтанушылар, құқық қорғау органдарының өкілдері және тиісті сала мамандары қатысып, радикалды идеологиялардың ықтимал қауіптері туралы түсіндіру жұмыстарын жүргізе алады. Сонымен қатар азаматтарға күмәнді ақпарат көздерін ажыратуды, манипуляциялық мазмұнды тануды және ақпараттың шынайылығын тексеруді үйрету қажет. Діни сауаттылықты арттыру да алдын алу жұмыстарының маңызды бөлігі саналады. Адамның өз құқықтарын білуі, түрлі діни көзқарастар туралы дұрыс ақпарат алуы және өзге сенім өкілдеріне құрметпен қарауы қоғамдағы өзара түсіністікті нығайтады.
Қоғамдағы келісімді сақтау мәселесінде мемлекеттік қызметшілердің рөлі ерекше. Мемлекеттік органдардың қызметкерлері күнделікті жұмыс барысында түрлі әлеуметтік топтардың, этнос пен конфессия өкілдерінің мүдделерімен бетпе-бет келеді. Сондықтан олардың кәсібилігі, әділдігі және қызметтік әдеп талаптарын сақтауы азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сеніміне тікелей әсер етеді. Әдеп жөніндегі уәкіл Г. Аманова мемлекеттік қызметшілердің кез келген этностық немесе діни топқа қатысты бейтараптық сақтап, кемсітушілікке жол бермеуі маңызды екенін атап көрсетеді.
Мемлекеттік қызметшінің міндеті – азаматтарға олардың шығу тегіне, ұлтына немесе діни сеніміне қарамастан, заң талаптарына сәйкес бірдей қарау. Сонымен қатар мемлекеттік органдарда радикалды идеологиялардың ықтимал қауіптері туралы ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүйелі жүргізу қажет. Бұл ретте әдеп жөніндегі уәкілдердің қызметі де маңызды. Олар мемлекеттік қызметшілер арасында кәсіби әдеп нормаларын түсіндіруге, құқықтық мәдениетті арттыруға және қызмет барысында туындауы мүмкін келіспеушіліктердің алдын алуға ықпал етеді.
Этносаралық немесе конфессияаралық сипаттағы келіспеушіліктердің алдын алу үшін мемлекеттік органдар мен азаматтық қоғам институттарының өзара байланысы маңызды. Әсіресе жергілікті деңгейде тұрғындардың пікіріне құлақ асу, әлеуметтік мәселелерді уақытылы анықтау және оларды заң аясында шешу қоғамдық сенімді нығайтуға мүмкіндік береді. Бұл жұмыста ашық диалог пен түсіндіру шараларының маңызы зор. Өйткені адамдардың бір-біріне деген сенімі әлсіреген жағдайда, жалған ақпарат пен арандатушылық сипаттағы мәлімдемелердің таралу қаупі артуы мүмкін. Сондықтан қоғамдық келісімді сақтау бағытындағы іс-шаралар бір реттік науқан ретінде емес, тұрақты әрі жүйелі жұмыс ретінде жүргізілуі тиіс. Мемлекеттік қызметшілердің жеке үлгі көрсетуі, азаматтармен ашық қарым-қатынас орнатуы және заңдылық қағидаттарын ұстануы да осы жұмыстың тиімділігіне әсер етеді.
Қоғамдағы тұрақтылық тек құқық қорғау шараларына немесе мемлекеттік бағдарламаларға ғана байланысты емес. Оның негізінде азаматтардың бір-біріне деген құрметі, құқықтық мәдениеті және ортақ жауапкершілігі жатыр.
Алматы облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары, Әдеп жөніндегі уәкіл Г. Аманова көтерген мәселелер де осы бағыттағы жұмыстың маңызын көрсетеді.
Этносаралық татулықты нығайту, діни сауаттылықты арттыру және деструктивті идеологиялардың алдын алу мемлекеттік органдардың, білім беру ұйымдарының, азаматтық қоғам өкілдерінің және тұрғындардың бірлескен әрекетін талап етеді.
Г. Аманова,
Алматы облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары, Әдеп жөніндегі уәкіл.
