ІІМ мәліметінше, онлайн-груминг – интернет арқылы кәмелетке толмағандармен әдейі байланыс орнатып, олардың сеніміне кіруді көздейтін қауіпті әрекет.
Әдетте мұндай жағдай әлеуметтік желілерде, мессенджерлерде, онлайн ойындарда немесе түрлі интернет-платформаларда қарапайым таныстықтан басталады. Қаскөй өзін жасөспірім ретінде таныстырып, баламен ортақ қызығушылықтар арқылы жақындасуға тырысады.
Қаскөйлер қалай әрекет етеді?
Мамандардың айтуынша, онлайн-грумерлер алдымен баламен тұрақты байланыс орнатады.
Олар күн сайын хат жазып, ерекше көңіл бөліп, баланың жеке өмірі мен ішкі сырларына қызығушылық танытады. Уақыт өте келе әңгіме жеке сипатқа ауысып, қаскөй баланың тұрғылықты жері, күн тәртібі, достары мен отбасы туралы ақпарат жинай бастайды.
«Кейіннен қаскөй фотосуреттер мен бейнежазбалар жіберуді немесе жеке тақырыптағы әңгімелерге көшуді сұрауы мүмкін. Сонымен қатар мұндай қарым-қатынастың қалыпты екенін айтып, хат алмасу туралы ешкімге айтпауды талап етеді немесе психологиялық қысым көрсетеді», – деп хабарлады ІІМ баспасөз қызметі.
Ведомствоның түсіндіруінше, онлайн-грумер – интернет арқылы баламен әдейі танысып, оның сеніміне кіріп, кейіннен зиян келтіруді мақсат ететін ересек адам.
Онлайн-грумингтен қалай қорғануға болады?
ІІМ балаларға және ата-аналарға қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтауға кеңес береді:
- интернетте бейтаныс адамдармен сөйлеспеу;
- тұрғылықты мекенжай, телефон нөмірі, оқу орны секілді жеке мәліметтерді жарияламау;
- бейтаныс адамдарға фото және бейнежазбалар жібермеу;
- интимдік сипаттағы сұрақтар қоятын немесе хат алмасуды құпия сақтауды сұрайтын адамдармен байланысты бірден тоқтату;
- күмәнді аккаунттарды бұғаттау;
- күдікті жағдайлар туралы ата-аналарға немесе жақын ересектерге дереу хабарлау.
Ата-аналар нені ескеруі керек?
Министрлік ата-аналарды балаларымен интернеттегі қауіпсіздік мәселесін тұрақты түрде талқылауға шақырды.
Мамандардың айтуынша, баланың мінез-құлқындағы өзгерістерге, интернетті пайдалану әдеттеріне және жаңа онлайн-таныстарына назар аудару маңызды.
«Баланың цифрлық ортадағы қауіпсіздігі де шынайы өмірдегідей қырағылықты талап етеді», – деп атап өтті ІІМ баспасөз қызметі.
Құқық қорғау органдары интернеттің жаңа мүмкіндіктермен қатар жаңа қауіптер де әкелетінін еске салып, ата-аналарды балалардың онлайн кеңістіктегі әрекеттеріне бейжай қарамауға шақырды.
