Қазақстандағы көрсеткіш
ЕconomyKZ.org сайтының мәліметінше, 2026 жылғы қаңтар–мамырдың қорытындысы бойынша Қазақстанның өңдеу өнеркәсібіне салынған негізгі капитал инвестициясы 1,1 трлн теңгеге жетті. Бұл былтырғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 29,2 пайыз көп.
Бес айдың ішінде ел бойынша 2025 жылғы жалпы көрсеткіштің 38 пайызы игерілген. Әсіресе мамырда инвестиция қарқыны айтарлықтай үдеді. Қаңтар–сәуірде өңдеу өнеркәсібіне 715,7 млрд теңге бағытталса, мамырда ғана бұл салаға шамамен 339,6 млрд теңге құйылған.
Қай аймақтар көш бастап тұр?
Дегенмен, өсім барлық өңірге бірдей таралып отырған жоқ. Инвестицияның негізгі бөлігі бірнеше аймақтың үлесінде. Алғашқы төрт өңір — Жамбыл, Алматы, Атырау және Қарағанды облыстары — елдегі өңдеу өнеркәсібіне салынған барлық инвестицияның 53,4 пайызын қалыптастырды. Бұл көрсеткіш Қазақстанда ірі өнеркәсіптік жобалар жүріп жатқанымен, кең ауқымды өндірістік серпін әлі барлық өңірді қамтымағанын көрсетеді.
Алматы облысының көрсеткіштері қандай?
ЕconomyKZ.org сайтының дерегінше, осы рейтингте Алматы облысы екінші орынға тұрақтады. Қаңтар–мамыр аралығында өңірдің өңдеу өнеркәсібіне 114,2 млрд теңге инвестиция салынды. Бұл республикалық көлемнің 10,8 пайызына тең. Былтырғы кезеңмен салыстырғанда өсім 180,1 пайызға жетті.
Бұл — Алматы облысының биылғы өнеркәсіптік картадағы салмағы едәуір артқанын көрсететін маңызды нәтиже. Бес айдың өзінде өңір 2025 жылғы жалпы көрсеткіштің 41 пайызын игеріп үлгерді. Яғни облыстағы инвестициялық белсенділік бір реттік көрсеткіш емес, нақты жобалармен бекіген тұрақты қозғалысқа айналып келеді.
Алматы облысының алдыңғы қатарға шығуына өңірдегі ірі өндірістік жобалар ықпал етіп отыр. Соның ішінде Іле ауданында Carlsberg Kazakhstan компаниясының PepsiCo брендіне арналған алкогольсіз сусындар шығаратын зауытының құрылысы ерекше мәнге ие. Жобаның құны 344 млн АҚШ долларына бағаланып отыр.
Бұл жоба Алматы облысының өңдеу өнеркәсібіндегі әлеуетін күшейтіп қана қоймай, өңірді азық-түлік және сусын өндірісі бағытындағы маңызды индустриялық орталықтардың біріне айналдыруы мүмкін. Себебі мұндай ірі кәсіпорындар тек инвестиция көлемін арттырмайды. Олар жаңа жұмыс орындарын ашады, жергілікті жеткізушілерге сұраныс қалыптастырады, логистика мен сервистік қызметтердің дамуына серпін береді.
Алматы облысының ерекшелігі — өңірдің инвестициялық өсімі нақты жаңа өндірістермен байланысты. Бұл облыстың тек аграрлық немесе Алматы қаласына жақын орналасқан логистикалық аймақ ретінде емес, өңдеу өнеркәсібіне ірі капитал тарта алатын дербес индустриялық өңір ретінде қалыптасып келе жатқанын көрсетеді.
Сарапшылардың пікірінше, Қазақстандағы өңдеу өнеркәсібінің қазіргі өсімі бірнеше ірі жобаға тәуелді. Бұл бір жағынан оң көрсеткіш: демек, бұрын тек таныстырылым деңгейінде айтылған өндірістер нақты құрылыс пен капитал игеру кезеңіне өткен. Екінші жағынан, өнеркәсіптік өсімнің бірнеше өңірге ғана шоғырлануы елде әлі де кең өндірістік база қалыптаспағанын аңғартады.
Осы тұрғыда Алматы облысының тәжірибесі маңызды. Өңір ірі халықаралық компанияларды тарта отырып, өңдеу өнеркәсібін дамытудың нақты үлгісін көрсетіп отыр.
Қаңтар–мамыр қорытындысы бойынша басты түйін мынадай: Қазақстанның өңдеу өнеркәсібіне инвестиция тарту қарқыны күшейді, ал Алматы облысы осы өсімнің негізгі орталықтарының біріне айналды. Өңірдің екінші орынға шығуы — жай статистикалық көрсеткіш емес, нақты
