Қазан айы әлемде сүт безі қатерлі ісігі туралы ақпараттандыруға арналған «Қызғылт қазан» халықаралық айлығы ретінде аталып өтеді. Бұл бастама әйелдерді өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауға, профилактикалық тексерулерден уақытылы өтуге және қатерлі ісіктің алғашқы белгілеріне назар аударуға шақырады. Дәрігерлердің айтуынша, сүт безі қатерлі ісігі әйелдер арасында жиі кездесетін онкологиялық аурулардың бірі. Дегенмен дертті ерте кезеңде анықтау емдеу мүмкіндіктерін кеңейтіп, науқастың сауығу ықтималдығын арттырады.
«Онкологиялық аурулармен күресте ең маңызды факторлардың бірі – ерте диагностика. Әйелдер сүт безінің денсаулығына тұрақты назар аударып, профилактикалық тексерулерден уақытылы өтуі қажет. Ауру неғұрлым ерте анықталса, емдеу мүмкіндіктері соғұрлым жоғары болады. Ал сүт безінде қандай да бір өзгеріс байқалса, скринингті күтпей, бірден дәрігерге қаралған жөн», – деді Дәулет Айдаров.
Ресми мәліметке сәйкес, 2026 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша Алматы облысында онкологиялық аурулармен диспансерлік есепте тұрған пациенттер саны 13 064 адамға жеткен. Олардың 6 536-сы бес жыл немесе одан да ұзақ уақыт бойы дәрігерлердің бақылауында. Биылғы жеті айда өңірде қатерлі ісік диагнозы алғаш рет қойылған 1 360 пациент тіркелген. Аурудың анықталу сатыларына тоқталсақ, 429 жағдай бірінші сатыда, 360 жағдай екінші сатыда, 376 жағдай үшінші сатыда және 117 жағдай төртінші сатыда белгілі болған. Ал сүт безі қатерлі ісігі бойынша жаңадан анықталған 169 жағдайдың 42-сі бірінші, 103-і екінші, 15-і үшінші және 9-ы төртінші сатыға тиесілі. Осылайша, сүт безі қатерлі ісігі анықталған 169 пациенттің 145-інде, яғни шамамен 86 пайызында ауру бірінші немесе екінші сатысында белгілі болған. Қазіргі уақытта облыста сүт безі қатерлі ісігі бойынша 2 790 пациент диспансерлік есепте тұр. Оның 1 488-і бес жыл және одан да ұзақ уақыт бойы медициналық бақылауда. Сонымен қатар жеті ай ішінде жатыр мойны қатерлі ісігінің 80, жатырдың эндометрий қатерлі ісігінің 47 және аналық без қатерлі ісігінің 32 жаңа жағдайы тіркелген.
Алматы облысында онкологиялық ауруларды ерте анықтау үшін жылжымалы медициналық кешеннің мүмкіндіктері пайдаланылып келеді. Заманауи диагностикалық жабдықтармен қамтылған кешен шалғай елді мекендердің тұрғындарына облыс орталығына бармай-ақ медициналық тексеруден өтуге мүмкіндік береді. Кешенде компьютерлік томография, цифрлық маммография және жоғары санатты ультрадыбыстық зерттеу аппараттары орнатылған.
2026 жылдың басынан бері жылжымалы медициналық кешен облыстың 48 елді мекенін аралаған. Осы уақыт аралығында 4 774 маммографиялық тексеру, 3 881 ультрадыбыстық зерттеу және 3 007 компьютерлік томография жүргізілген. Тексерулер нәтижесінде 32 қатерлі ісік және 542 ісік алды жағдайы анықталды.
Елімізде онкологиялық аурулар денсаулық сақтау саласындағы өзекті мәселелердің бірі болып отыр.
Ұсынылған деректерге сәйкес, Қазақстанда онкологиялық аурулар бойынша диспансерлік есепте тұрған пациенттер саны 240 мыңға жуықтаған. 2025 жылы елімізде 41 мыңға жуық адамға қатерлі ісік диагнозы алғаш рет қойылған. Сонымен қатар онкологиялық аурулардан болатын өлім-жітім көрсеткішінің 14 пайызға төмендегені хабарланды. Дәрігерлер қатерлі ісікке қарсы күресте ерте диагностиканың маңызын ерекше атап өтеді. Өйткені ауру бастапқы кезеңінде ешқандай айқын белгі бермеуі мүмкін. Сондықтан скринингтік тексерулерден уақытылы өту – ауруды белгілері пайда болмай тұрып анықтаудың маңызды жолдарының бірі. Ал сүт безінде түйіннің пайда болуы, оның пішіні мен көлемінің өзгеруі, терінің тартылуы немесе емізіктен әдеттен тыс бөлінді шығуы сияқты белгілер байқалса, жоспарлы скрининг мерзімін күтпей, дәрігерге қаралу қажет.
Онколог-маммолог Дәулет Айдаров әйелдердің өз денсаулығына ұдайы көңіл бөліп, профилактикалық тексерулерді кейінге қалдырмауы керектігін ескертеді.
