Алматы облысындағы Қонаев қалалық көпсалалы ауруханасында күн сайын ондаған нәресте өмірге келеді. Олардың арасында мерзімінен бұрын туған, тыныс алуы қиындаған немесе шұғыл медициналық көмекке мұқтаж сәбилер де бар. Осындай жағдайда неонатолог дәрігерлердің рөлі ерекше.
Қонаев қалалық көпсалалы ауруханасының неонатолог дәрігері Қазбек Рахманбергеновтің айтуынша, бала туғаннан кейін алғашқы минуттарда ағзасында күрделі физиологиялық өзгерістер жүреді.
«Сәби алғашқы рет өздігінен тыныс алып, өкпесі толыққанды жұмысын бастайды. Қан айналымы өзгереді, ана құрсағындағы өмірді қамтамасыз еткен механизмдер біртіндеп тоқтайды. Біз үшін ең маңыздысы – нәрестенің жағдайын жедел бағалап, оның жаңа ортаға бейімделу процесінің дұрыс жүріп жатқанын анықтау», – дейді дәрігер.
Алғашқы күндер неге маңызды?
Мамандардың сөзінше, өмірінің алғашқы күндері нәресте үшін ең күрделі кезеңдердің бірі саналады. Осы уақытта бала дене температурасын реттеуді, қоректенуді, тыныс алуды және зат алмасуды өздігінен басқаруға үйренеді.
Тіпті физиологиялық сарғаю немесе салмақтың уақытша төмендеуі сияқты қалыпты құбылыстардың өзі дәрігерлердің тұрақты бақылауын қажет етеді. Себебі қалыпты жағдай мен қауіпті патология арасындағы айырмашылықты дер кезінде анықтау маңызды.
Неонатологтар тәжірибесінде шала туу, тыныс алу жеткіліксіздігі, жаңа туған нәрестелердің сарғаюы, инфекциялар, гипоксия салдары және туа біткен даму ерекшеліктері жиі кездеседі. Алайда дәрігерлер уақытылы диагностика мен дұрыс емнің арқасында бұл жағдайлардың басым бөлігін сәтті түзетуге болатынын айтады.
Заманауи технологиялар өмірді сақтап қалуға көмектеседі
Қонаев қалалық көпсалалы ауруханасының неонатология бөлімшесі қазіргі заманғы медициналық құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген.
Мұнда өкпені жасанды желдету аппараттары, CPAP тыныс алу жүйелері, оттегі концентраторлары, фототерапия құрылғылары және шұғыл реанимациялық көмек көрсетуге арналған жабдықтар қолданылады.
Сонымен қатар жаңа туған нәрестелерге қажетті температуралық режимді сақтау үшін арнайы кувездер пайдаланылады. Олар сәби ағзасының сыртқы ортаға бейімделуіне көмектеседі.
Балалардың жағдайы тәулік бойы бақылауда болады. Арнайы мониторлар арқылы дәрігерлер жүрек соғысын, тыныс алуын, қан қысымын және қандағы оттегі деңгейін үздіксіз қадағалайды.
Ауруханада ультрадыбыстық зерттеу құрылғылары, жедел зертханалық анализаторлар және жылжымалы рентген аппараты да бар. Бұл ауыр жағдайдағы нәрестелерді тасымалдамай-ақ, олардың жанында диагностика жүргізуге мүмкіндік береді.
Ауыр жағдайда туған балаларға қандай көмек көрсетіледі?
Кей жағдайда нәрестелер ауыр асфиксиямен немесе басқа да күрделі патологиялармен дүниеге келеді. Мұндай кезде дәрігерлер шұғыл түрде реанимациялық шараларды бастап, баланың өмірлік маңызды қызметтерін тұрақтандыруға кіріседі.
Қажет болған жағдайда емдік гипотермия әдісі қолданылады. Бұл тәсіл баланың дене температурасын арнайы бақылаумен төмендету арқылы ми жасушаларын зақымданудан қорғауға бағытталған.
Мамандардың айтуынша, мұндай технология ауыр асфиксия салдарынан орталық жүйке жүйесіне келетін қауіптің алдын алуға мүмкіндік береді.
«Әр секунд маңызды»
Неонатолог дәрігер Қазбек Рахманбергенов бұл мамандықтағы ең үлкен жауапкершілік – уақытпен жарысу екенін айтады.
«Жаңа туған нәрестелермен жұмыс істеу тәжірибені, мұқияттылықты және жедел шешім қабылдауды талап етеді. Мұнда әр секунд маңызды. Әрбір белгі мен өзгеріс назардан тыс қалмауы керек. Сондықтан неонатолог тек білімді маман ғана емес, тәуекелді алдын ала бағалай алатын кәсіби дәрігер болуы қажет», – дейді ол.
«Біз баланың алғашқы тынысынан бастап жанындамыз»
Дәрігер ата-аналарды мамандарға сенім артып, кез келген сұрақты ашық қоюға шақырады.
«Бала өмірінің алғашқы күндері әрдайым дәрігерлердің бақылауында болады. Біздің міндетіміз – бейімделу кезеңінің қауіпсіз өтуін қамтамасыз ету. Біз сәбидің алғашқы тынысынан бастап жанындамыз және оның дені сау болып өсуі үшін қолдан келгеннің бәрін жасаймыз», – дейді маман.
Дәрігерлер нәрестенің өмірінің алғашқы күндері оның болашақ денсаулығының негізі қаланатын кезең екенін ескертеді. Сондықтан неонатологтардың жұмысы – жай ғана медицина емес, әр секунд үшін күрес пен үлкен жауапкершіліктің көрінісі.
Қонаев қалалық көпсалалы ауруханасының мамандары әрбір жаңа туған сәбиге сапалы медициналық көмек көрсетіп, олардың өмірге сенімді қадам жасауына жағдай жасап келеді.
