Ведомство мәліметінше, 2024 жылғы 25 желтоқсанда Баку – Грозный бағыты бойынша J2-8243 жолаушылар рейсін орындаған ұшақ Ақтау қаласының маңында апатқа ұшыраған. Қайғылы оқиға салдарынан 38 адам қаза тауып, оның ішінде 3 экипаж мүшесі бар. Тағы 29 адам әртүрлі дәрежедегі жарақат алған.
Аталған факті бойынша ҚР Көлік министрінің міндетін атқарушының 2024 жылғы 26 желтоқсандағы №433 бұйрығымен арнайы тергеу комиссиясы құрылды. Қазіргі таңда комиссия авиациялық оқиғаның себептері мен ілеспе факторларын анықтау бойынша жұмыс жүргізіп жатыр.
Тергеу комиссиясының жұмысына Әзербайжан, Ресей және Бразилия мемлекеттерінің уәкілетті өкілдері, сондай-ақ Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) бақылаушысы қатысуда. 2025 жылғы 4 ақпанда ИКАО-ның 13-қосымшасына сәйкес алдын ала есеп дайындалған.
Аралық есепті әзірлеу барысында комиссия экипаж мүшелері мен әуе қозғалысын басқару диспетчерлері туралы деректерді, ұшуды жоспарлау және орындау құжаттарын, метеорологиялық ақпаратты, сондай-ақ техникалық қызмет көрсету материалдарын жинап, жан-жақты талдаған. Борт журналы мен өзге де ұшу құжаттарының көшірмелері алынды.
Сонымен қатар, борттық тіркеу құрылғыларымен жұмыс жүргізілген. Ұшу деректерін тіркеушіден (FDR) алынған мәліметтер сәйкестендіріліп, талдау сатысында тұр. Комиссия әуе кемесінің апат орнына егжей-тегжейлі тексеру жүргізіп, фото және бейнетіркеу жасап, ұшақтың негізгі агрегаттарын оқиға орнынан жинап алған.
Тергеу аясында бірқатар сараптамалар өткізілді. Анықталған бөгде металл заттарға кешенді трасологиялық, баллистикалық, жарылыс-техникалық және өрт сараптамасы жүргізілген. Нәтижесінде жарылғыш заттардың іздері табылған жоқ. Үш оттегі баллонында да жарылыс белгілері анықталмаған. Алайда ұшақтағы кейбір зақымдар оқ-дәрі бөліктерінің зақымдаушы элементтерінің әсерінен болуы мүмкін деген болжам бар, олардың нақты тиесілігі анықталмаған.
№2 гидравликалық жүйе түтігінің бір бөлігіне жүргізілген сараптама түтіктің қатты заттармен жанасу нәтижесінде зақымданғанын көрсетті. Зақымданулар болат негізіндегі металл фрагменттерінен пайда болуы мүмкін.
Сондай-ақ Honeywell International Inc зауытында орталық техникалық қызмет көрсету компьютерінің (CMC) кассетасына зерттеу жүргізілді. Алайда термиялық әсер салдарынан деректерді алу мүмкін болмаған. Осыған байланысты жад картасын өндіруші Delkin Devices Inc зауытында қосымша зерттеу жүргізу мәселесі қарастырылып жатыр.
Ал CMC Electronics базасында авиониканың №1 және №3 модульдерінен алынған GPS кассеталары зерттеліп, қазіргі уақытта алынған мәліметтерге талдау жүргізілуде.
Комиссия екі жұмыс тобын құрды. Оның бірі қақтығыс аймақтарының үстінен немесе оларға жақын аумақта ұшуларды орындау кезіндегі тәуекелдерді бағалауға бағытталған. Бұл ретте Ресей мен Әзербайжанның авиациялық билік органдары және Azerbaijan Airlines ұсынған құжаттар зерделеніп жатыр. Сонымен бірге азаматтық және әскери авиацияның өзара іс-қимыл мәселелері де қаралуда.
Екінші жұмыс тобы гидравликалық жүйе элементтерін нақты есептеу және қайта құрастыру жұмыстарымен айналысқан. Бұл жұмыстар Ақтау қаласында жүргізіліп, қазіргі таңда аяқталған, нәтижелері талдау сатысында.
Көлік министрлігі тергеу комиссиясы барлық қорытындылар тек нақты деректерге сүйене отырып жасалатынын атап өтті. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексерудің түпкілікті есебі Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің ресми сайтында жарияланатын болады.
