Ауданда биылғы жылы бірқатар мәселелер шешімін тауып, жоспарлы түрде жүзеге асырылуда. Бұл туралы Еңбекшіқазақ ауданының әкімі Талғат Байеділов «Еңбекшіқазақауданының 2024 жылдағы әлеуметтік – экономикалық дамуы» атты есеп беру жиынында айтты. Жиын барысында аудан әкімі 2024 жылдың қорытындысы мен биылғы жылдың негізгі әлеуметтік — экономикалық көрсеткіштерінің өсіміне тоқталды.
Биылауданда ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы көлемі – 100 млрд. 800 млн. теңгені құрап, нақты көлем индексі – 101,7% — ға орындалыпты (2023 ж. – 195,8млрд. теңге).
Алайда, 2024 жылы өткізілген өзектендіру кезіндеегіс көлемі 9 мың гектарға азайып, соның есебінен:
— Өсімдік шаруашылығының өнімі – 36 млрд. 100млн.теңгені, ал НКИ – 92,1% құрады (2023 жыл – 104,4 млрд. теңге).
2025 жылға 107 млрд.теңге көлемінде ауылшаруашылығы өнімі өндіріледі деп жоспарлануда(НКИ – 102% күтілуде).
Аудан бойынша егістік жер көлемі 86 мың гектар, оның барлығы суармалы жерлер, 2024 жылы 77 мың600 гектарға ауылшаруашылығы дақылдары себілді (9 мың гектарға азайды).
Талғат Байеділовтің айтуынша, мемлекеттарапынан ауылшаруашылығы саласының дамуынабірқатар қолдау көрсетіліп, ауданда 5 ауылшаруашылық тауар өндірушілері 6 млрд теңгекөлемінде 2,5%-дық жеңілдетілген несие алыпты. (Облысқа бөлінгені 15 млрд теңге). Олар: Самасай, Қаратұрық, Қорам, Жаңашар және Көктөбе округтерінің шаруашылықтары.
Жиын барысында 2024 жылы жалпы құны 1,6 млрд. теңгеге 115 дана ауыл шаруашылығы техникасы сатып алынғаны да айтылды.
1) «КазАгроҚаржы» арқылы — 63 дана техника 747 млн. теңге.
2) Өз қаражаты есебінен алынған — 52 дана техника 846 млн. теңгеге.
2024 жылы арзандатылған 1 513 тонна жанар-жағар май алынды (2023 жылы – 2200 тонна, 380 шаруашылық). Оның ішінде:
2025 жылғы көктемгі дала жұмыстарына 53шаруашылықтан 840 тонна жанар – жағармайға өтінімберілді.
Аудан әкімі өңірдегі ең өзекті мәселелердің бірі суару желілеріне де тоқталып өтті. Ауданда барлық суару желілерінің ұзындығы 1 694 шақырымды құрайды екен. Талғат Байеділов: « 2024 жылы аудандағы 878 шақырым суару желілері «Алматыоблсушар» мемлекеттік кәсіпорнының теңгеріміне өткізілді. Аталған суару желілері күрделі жөндеуді қажет етеді. 6 ауылдық округта 1 кезең бойынша суару желілерін қайта жаңғыртуға және құрылысына ЖСҚ жасалуда (ұзындығы 421 км, жер көлемі — 24,3 мың га), ЖСҚ құны – 554 млн. теңге, 2024 жылы бөлінген – 400 млн.теңге, 2025 жылға – 154,3 млн теңге бөлінді»,— деді.
№ | Округ атау | Ұзындығы (км) | Аумағы (га) |
1 | Масақ а/о | 133 | 3 935 |
2 | Сөгеті а/о | 17 | 5 185 |
3 | Шелек а/о | 98 | 5 888 |
4 | Бартоғай а/о | 130 | 3 392 |
5 | Малыбай а/о | 28 | 2 807 |
6 | Асы а/о | 15 | 3 050 |
Барлығы | 421 | 24 257 | |
2024 жылға аудан бойынша су үнемдеутехнологияларын енгізу жоспары 12,8 мың га құраған. Бүгінгі таңда жалпы су үнемдеу технологияларыменпайдаланылатын алаң 9,1 мың га құрайды немесежоспар 71,3% орындалды. Оның ішінде 2024 жылыжаңа іске қосылған 2,6 мың га (оның ішіндетамшылатып суару – 1,9 мың га, жаңбырлатып суару – 730 га).
2025 жылы облыстық ауылшаруашылықбасқармасының тарапынан қосымша 11 мың га су үнемдеу технологиясын енгізу жоспары беріліп отыр.
Қазіргі кезде жоспарды орындау мақсатындаталдау және шаруашылықтамен түсіндірмежұмыстары жүргізіліп, нәтижесінде 5 мың гектардыенгізу көзделуде.
11 гектарға су үнемдеу технологияларын енгізу үшін:
Аталған жұмыстарды жүргізу үшін жалпы шығынсомасы 15 млрд. теңге.
Мал шаруашылығы
2024 жылы 2023 жылмен салыстырғанда жалпымал басы 143 мың басқа көбейіп, 167%—ды орындалды. (214 мың бастан 357 мың басқа өсті).
№ | Көрсеткіш атауы | 2023 жыл | 2024 жыл | өсу %-ы |
1 | Ірі қара мал басы | 64 965 | 93 239 | 144 |
2 | Қой мен ешкі басы | 130 303 | 236 542 | 182 |
3 | Жылқы басы | 18 717 | 27 271 | 146 |
4 | Түйе басы | 72 | 146 | 203 |
5 | Шошка басы | 2 151 | 454 | 21 |
6 | Құстың басы, мың бас | 1 049,1 | 2 556,2 | 244 |
«Ауыл аманаты» жобасы
Атауы | Жобасаны | Сомасы, млн. теңге | Құрылғанжұмыс орны | ||
1 кезең2023 ж. | қаржыландырылды | 277 | 2025 | 450 | |
2 кезең2024 жыл | жоспар | 331 | 3 364 | 401 | |
қаржыландырылды | 31 | 388 | 45 | ||
оның ішінде: |
|
|
| ||
1 бағыт | «Үй іргесіндегі жеручаскелерін тиімдіпайдалану» | 2 | 18 | 2 | |
2 бағыт | «Мал шаруашылығындамыту» | 11 | 83 | 11 | |
3 бағыт | «Ауыл сыртындағы егістікжерлерді тиімді пайдалану» | ||||
4 бағыт | «Ауыл шаруашылығыкооперативтерін жабдықтау» | 7 | 191 | 21 | |
5 бағыт | «Жеке кәсіпкерлікті дамыту» | 11 | 96 | 11 | |
2025 жылы 2024 жылда қабылданған өтінімдербойынша несие беру аяқталғанан кеиін, 2025 жылғақұжаттар қабылдау басталатын болады.
Жер мәселесі
Ауданда барлық жер көлемі – 829 660 гектар, оның ішінде:
Пайдаланбай жатқан жерлер бойынша
№ | Көрсеткіш атауы | көлемі, га | учаскі саны, бірлік |
1 | Анықталғаны | 74 458 Жайылым: 70 119 Егістік: 4 339 | 245 |
| оның ішінде: |
|
|
2 | мемлекет меншігіне қайтарылғаны(сот арқылы) | 31 114 (83) Жайылым: 31 104 Егістік: 10 | 72 (2) |
3 | Жер ресурстарын басқарудепартаментіне жолданғаны | 6 000 Жайылым: 5826 Егістік: 674 | 34 |
4 | Нысаналы мақсатында қолданабастады | 24 788 Жайылым: 24 778 Егістік: 10 | 31 |
5 | Сот процесстер жүргізілуде | 4 700 Берілген күні: 03.10.2024 | 1 |
6 | Сотқа дейінгі рәсімдержүргізілуде. | 7 356 | 100 |
Жайылым жерлермен қамту
Аудандағы ауыл тұрғындарының жеке ауладағымал жаю мұқтаждығын қанағаттандыру мақсатында205 мың га қажет болса, 171 мың га – жер белгіленді, 34 мың га қарастыруымыз қажет. Бұл бағыттағыжұмыстар жалғасуда.
Мал қорымдары
Аудан аумағында барлығы 26 мал қорымы бар, оның 3-і (Саймасай а/о мал қорымы — жабу актісі27.08.2019 ж., Шелек а/о мал қорымы — жабу актісі15.07.2020 ж. және Бартоғай а/о мал қорымы — жабу актісі 26.04.2023 ж.) толып кетуіне байланыстыжабылған.
2025 жылы Шелек, Саймасай ауылдық округі және«Асы» жайлауына қорымын салуға 73 млн. теңгеқаржы бөлінді.
Одан бөлек, Бартоғай, Ақши, Қаратұрық, Бөлекауылдық округтерінің де мал қорымдары толып кеткен, жаңа мал қорымдарын салу үшін жер телімін бөлу, ЖСҚ жасау қажеттігі туындауда.
2025 жылы жеке инвестор «Централ Азия Юнайтед Индастриал» серіктестігі Балтабай округіненмал өлекселерін өңдейтін кәсіпорын құрылысынбастайды, жер берілді. Зауыт құны – 8,2 млрд. теңге.
