Ведомствоның мәліметінше, жүргізілген талдау нәтижесінде халықаралық жолаушылар және жүк әуе тасымалдаушылары үшін отын құнының жасанды түрде өсірілгені анықталған. Нәтижесінде Қазақстан әуежайларындағы авиакеросин бағасы көршілес мемлекеттермен салыстырғанда 5–30 пайызға қымбат болып шықты. Бұл соңғы бес жыл ішінде жүк әуе тасымалы көлемінің 36 пайызға, ал халықаралық рейстердің 58 пайызға қысқаруына ықпал еткен.
Агенттіктің дерегіне сүйенсек, отандық әуе компаниялары авиакеросинді тікелей жер қойнауын пайдаланушылардан мемлекеттік жеткізу кестелері арқылы алса, шетелдік тасымалдаушылар оны көтерме және бөлшек сатушылар тізбегі арқылы сатып алуға мәжбүр. Бұл ретте әуежайлар немесе олармен байланысы бар ұйымдар бөлшек саудада сатқан жағдайда жанармай құны 60 пайызға дейін өсетіні белгілі болды.
Мамандардың айтуынша, әуежайлардың авиакеросин өткізумен айналысуына 2017 жылдан бастап рұқсат берілген. Бұл қадам әуежай қызметтерінің тарифін тежеп отыру мақсатында қабылданғанымен, қазір әуежайлардың қаржыландырылуының 80 пайызы дәл осы жанармай саудасынан түскен табыс есебінен қамтамасыз етіліп отыр. Алайда, заңнамаға сәйкес негізгі қызметтен түскен кіріс мемлекет тарапынан реттелсе, авиакеросинді қымбат бағамен сатудан түскен қаржы бақылаусыз қалып отыр.
Қазіргі таңда монополиялық баға белгілеу белгілері бойынша төмендегі әуежайларға қатысты тергеп-тексеру жүргізілуде: «Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайы» АҚ, «Қорқыт Ата әуежайы» АҚ, «Сары-Арқа әуежайы» АҚ, «Шымкент әуежайы» АҚ, «Әулие-Ата халықаралық әуежайы» АҚ, «Қостанай халықаралық әуежайы» АҚ, «Өскемен халықаралық әуежайы» АҚ, «Түркістан халықаралық әуежайы» АҚ, «Орал халықаралық әуежайы» АҚ, «Семей халықаралық әуежайы» ЖШС және «Жезқазған-Эйр» АҚ. Сонымен қатар авиакеросиннің қайталама көтерме өткізу нарығында да тексерулер басталды.
Айта кетейік, агенттік бұған дейін 2023 жылы мұнай өңдеу қызметтеріне жоғары баға белгілеп, нарықтағы үстем жағдайын теріс пайдаланғаны үшін «АМӨЗ» ЖШС-не қатысты тергеп-тексеру аяқтап, іс материалдарын құқық қорғау органдарына жолдаған болатын.
