Облыс орталығының тұрғыны Салтанат Жұмабай үшін №4 саяжай алабындағы жол жабынының жағдайы маңызды мәселеге айналған. Бұл жолды күн сайын бір ғана отбасы емес, осы аумақта тұратын және аталған бағытпен қатынайтын көптеген адам пайдаланады. Сондықтан тұрғын мәселені жеке тұрмыстық қолайсыздық ретінде қалдырмай, депутатқа жеткізуді жөн көрген. Нәтижесінде оның өтініші қаралып, жолға қатысты мәселе шешімін тапты.
25 тұрғын жүгініп, 18 мәселе шешілген
2026 жылғы маусымда Алматы облыстық мәслихатының депутаттары азаматтарды қабылдады. Кездесуге 25 адам келіп, халықтың өтініштері мен ұсыныстарын жеткізді. Нәтижесінде 18 өтініш бойынша шешім табылған.
Бұл көрсеткіштің артында әр тұрғынның жеке мәселесі тұрғанын ескерген жөн. Бірі жолдың жағдайын көтерсе, енді бірі абаттандыру, коммуналдық қызмет немесе мемлекеттік органдардың құзыретіне кіретін өзге мәселе бойынша көмек сұрауы мүмкін.
Алайда депутатқа өтініш айту мәселенің автоматты түрде бірден шешілетінін білдірмейді. Азаматтың өтініші алдымен тіркеліп, оның мазмұны зерделенеді. Одан кейін мәселенің қай органның құзыретіне жататыны анықталады.
Депутат өз өкілеттігі шегінде мәселені тиісті мемлекеттік органның алдына қоя алады, депутаттық қызмет аясында көтереді немесе мәслихаттың мүмкіндіктері арқылы оның қаралуына ықпал етеді. Ал мәселе басқа органның құзыретіне жатса, өтініш тиісті мекемеге жолданады.
Азаматтың дауысы мемлекеттік басқаруға қалай жетеді?
Тұрғындардың мемлекеттік органдарға және өз өкілдеріне жүгінуі азамат пен билік арасындағы кері байланыстың маңызды тетіктерінің бірі.
Оның практикалық мәні қарапайым: тұрғын өзі күнделікті көріп жүрген мәселені жауапты органның назарына жеткізуге мүмкіндік алады. Кей жағдайда бір адамның көтерген мәселесі тұтас көше, шағынаудан немесе елді мекен тұрғындары үшін ортақ проблема болуы мүмкін.
№4 саяжай алабындағы жол мәселесі осының мысалы. Салтанат Жұмабайдың өтініші жеке азаматтың шағымы ретінде басталғанымен, оның шешімі сол жолды пайдаланатын өзге тұрғындарға да әсер етеді.
Сондықтан азаматтардың өтініштері мемлекеттік органдар үшін тек жеке шағым емес, белгілі бір аумақтағы жүйелі проблемаларды анықтаудың бір көзі бола алады.
Депутаттың міндеті – мәселені тиісті деңгейге жеткізу
Қоғамда депутатқа жүгінсе, кез келген мәселе бірден шешілуі керек деген түсінік кездеседі. Алайда өкілді орган жұмысының тетігі бұдан күрделірек.
Депутаттың міндеті – өтінішті қабылдап қана қою емес, оның мән-жайын зерделеу, жауапты органды анықтау және заңда қарастырылған мүмкіндіктерді пайдаланып, мәселенің қаралуына ықпал ету.
Кейбір өтінішті шешуге бірнеше мемлекеттік органның қатысуы, қосымша қаржы бөлу, тиісті құжаттарды рәсімдеу немесе белгілі бір уақыт қажет болуы ықтимал. Сондықтан азамат көтерген мәселенің шешімге дейінгі жолы әр жағдайда әртүрлі.
Маңыздысы – тұрғынның өтініші назардан тыс қалмай, нақты қарау тетігіне енуі.
Конституциялық құқық күнделікті өмірден басталады
Азаматтардың мемлекеттік басқаруға қатысуы тек сайлау кезінде дауыс берумен шектелмейді. Тұрғындардың мемлекеттік органдарға өтініш білдіруі, жергілікті мәселелерді көтеруі және өз өкілдері арқылы олардың шешілуіне ықпал етуі де осы үдерістің бір бөлігі.
Сондықтан жолдың жөнделуі немесе аумақтың абаттандырылуы сияқты күнделікті мәселелердің өзі азаматтық қатысудың маңызын көрсетеді.
Салтанат Жұмабайдың жағдайында тұрғын мәселені көтерді, өтініш депутатқа жетті, тиісті жұмыс жүргізіліп, нәтиже шықты. Бұл қарапайым алгоритм болғанымен, оның негізінде маңызды қағида жатыр: азамат өз мәселесін көтеруге, ал өкілді және мемлекеттік органдар оны заңда белгіленген тәртіппен қарауға тиіс.
Осы тұрғыдан алғанда, азаматтардың өтініштері – қоғам мен мемлекеттік басқару жүйесін байланыстыратын маңызды арналардың бірі. Ал оның тиімділігі тұрғын көтерген мәселенің жай ғана тіркелуімен емес, нақты әрекетке ұласып, мүмкіндігінше шешім табуымен бағаланады.
