Іс Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің құрамындағы, бірақ Алматы қаласының аумағында орналасқан Тұйықсу шатқалында тұратын азаматтың өтініші негізінде қаралды.
Өтініш иесінің айтуынша, Тұйықсу шатқалына апаратын асфальт жол жоқ, сондықтан тұрғындар үйлеріне Медеу – Шымбұлақ автомобиль жолы арқылы ғана жете алады. Алайда әкімдік қаулысы олардың көлікпен қатынауын шектеп, еркін жүріп-тұру құқығына кедергі келтірген.
Осыған байланысты Конституциялық сот Алматы қаласы әкімдігінің 2016 жылғы 8 сәуірдегі №2/122 қаулысының заңдылығын тексерді. Қаулыда Шымбұлақ шатқалының ерекше қорғалатын табиғи аумағына электромобильдерден басқа барлық көлік құралдарының кіруіне тыйым салынған.
Сот қандай қорытындыға келді?
Конституциялық сот құқықтар мен бостандықтарды шектеу кезінде мемлекет азаматтардың құқықтары, қоғамдық мүдде және қоршаған ортаны қорғау арасындағы теңгерімді сақтауға міндетті екенін атап өтті.
Соттың мәліметінше, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда белгілі бір шектеулер енгізу қоршаған ортаны қорғау мақсатында заңды болуы мүмкін. Алайда мұндай шектеулер тек заңда белгіленген тәртіппен және уәкілетті органның құзыреті шегінде қабылдануға тиіс.
Тексеру барысында Конституциялық сот көлік қозғалысын шектеу туралы шешім қабылдау Алматы қаласы әкімдігінің құзыретіне жатпайтынын анықтады. Экологиялық кодекске сәйкес мұндай өкілеттік жергілікті атқарушы органға емес, мәслихатқа берілген.
Сот ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда көлік қозғалысын шектеу экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және табиғатты қорғау сияқты маңызды мақсаттарға бағытталуы мүмкін екенін мойындады.
Сонымен қатар, мұндай шектеулер сол аумақта тұратын немесе оған тұрақты қатынауға мәжбүр азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін ескеруі қажет екені айтылды. Шектеу адамдарға шамадан тыс ауыртпалық түсірмеуге тиіс.
Нәтижесінде Конституциялық сот Алматы қаласы әкімдігінің 2016 жылғы 8 сәуірдегі №2/122 қаулысының 1-тармағын Конституцияға сәйкес келмейді деп таныды.
