26 қыркүйекте Мемлекет басшысының Жарлығымен Алатауға «даму қарқыны озық қала» мәртебесі берілді. Бұл – шешім қабылдау жылдамдығын арттыратын, алдыңғы қатарлы құқықтық және басқарушылық тетіктерді іске қосатын ерекше құжат. Премьер-Министрдің төрағалығымен Алатау қаласын дамыту кеңесі, ал жобаларды іске асыру мен активтерді басқару үшін Alatau City Authority мемлекеттік қоры құрылды.
Қала аумағында еліміздегі ең ірі, әлем бойынша төртінші көлемдегі «Alatau» арнайы экономикалық аймағы (96,6 га) жұмысын бастады. Мұнда резиденттерге салықтық, кедендік және әкімшілік преференциялар қарастырылған арнайы құқықтық режим қолданылады.
Алғашқы пакетке құны 125 млрд теңгені құрайтын 4 жоба енді, 580 жаңа жұмыс орны ашылады:
Etasa Fiber – талшықты цемент панельдері;
«Жетіген» көлік-логистикалық орталығы;
Sunny Paper – гофрленген қағаз;
Mars Petcare Kazakhstan – үй жануарларына арналған азық өндірісі.
Тағы 13 компанияның өтінімі қаралуда. Жалпысы 673 млрд теңге инвестиция тартатын 17 жобаны орналастыру жоспарланған (шамамен 5,5 мың жұмыс орны).
«Кешенді өсу нүктелері»: үш индустриялық аймақ, тоғыз жаңа алаң
Өңір өндірісін кеңейту үшін жалпы ауданы 1520 гектар болатын үш индустриялық аймақ құрылуда: Қайрат (375,8 га), Шелек (244 га), Қазбек Бек (900 га).
Қайрат ИА толық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген. Мұнда құны 123 млрд теңге болатын 24 жоба іске асуда, төртеуі қазірдің өзінде өндірісін қосты (тас мақта және жылу оқшаулау бұйымдары, құю зауыты, метиздер, тау-кен техникасына арналған саймандар).
«Қайрат-2» (177 га) аумағында China Construction және Almaty Guangjin ішкі жолдар мен инженерлік желілерді салып жатыр – бұл жерде экспортқа бағытталған ірі шетелдік өндірістер шоғырланатын өндірістік кластер қалыптасады.
Қазбек Бек ИА-ға 11 қатысушы тартылды, инвестиция көлемі 454 млрд теңге, 2495 жұмыс орны ашылады.
Индустриялық саясатты күшейту үшін облыста тағы 9 жаңа индустриялық аймақ дайындалады: жетеуі – ҮАААЖ маңында, бірі – Қонаев қаласында, тағы бірі – Үлкен ауылында. Бұл алаңдар өңдеу өнеркәсібіне нақты серпін береді.
Инвестиция – нақты жобада
Алатаудың инвестициялық қоржынында құны 981 млрд теңге болатын 42 жоба бар, оның 15-і белсенді фазаға өтті. Биыл ASP Arena кешені іске қосылып, қала мәдениеті мен жастар демалысының жаңа орталығына айналды. 12 қыркүйекте корей мәдениеті мен кәсіпкерлігін тоғыстыратын K-Park орталығының іргетасы қаланды.
2026 жылға дейін пайдалануға берілетін ірі өндірістер:
PepsiCo – картоп чипсы зауыты (83 млрд тг, ~300 жұмыс орны);
Mareven Food – сусын желісі (8 млрд тг);
Hy Energy Saving Materials – темір есіктер зауыты (2,77 млрд тг, 100 жұмыс орны);
«Молочная долина» – 1200 басқа арналған СТФ (15 млрд тг, 100 жұмыс орны);
Arkaz Invest – 10 мың ш.м қоймалары бар индустриалдық парк (10 млрд тг, ~150 жұмыс орны).
Облыс бойынша биылғы жоспарланған инвестиция 1,352 трлн теңге. 2030 жылға дейінгі портфельде 6,3 трлн теңгелік 214 жоба бар (76,6 мың жұмыс орны).
Экономикалық динамика: өсімнің жаңа деңгейі
2024 жылдың қорытындысында Алматы облысы жалпы өңірлік өнім бойынша республикада 10-орыннан 5-орынға көтерілді (ЖӨӨ: 6,0 трлн теңге). Биыл 8 айда экономиканың өсімі 10%+. Өнеркәсіп 8,2%, құрылыс 22,3%, сауда 19,1%, ауыл шаруашылығы 2,0% өсті. Тұрғын үй беру 20,3% артып, 819,1 мың ш.м болды. Жыл соңына дейін экономиканы 6% өсіріп, ЖӨӨ-ні 6,7 трлн теңгеге жеткізу мақсаты тұр.
Алатау қаласы өңір қарқынына айрықша үлес қосуда: тұрғын үй салуда – 11,7% (4-орын), өнеркәсіпте – 5,5% (3-орын), инвестиция тартуда – 5,5% (7-орын).
Әлеуметтік инфрақұрылым: өмір сапасын көтеретін нақты істер
Тұрғын үй: облыста биыл 960 мың ш.м жоспарланған, қазірдің өзінде 819,1 мың ш.м берілді; Алатауда – 96,2 мың ш.м. Әлеуметтік санаттарға 1 729 пәтер сатып алу жоспарланған, оның 50-і Алатауға бөлінді.
Жолдар: 2025 жылы облыста 889,7 км жол салу/жөндеуге 59,9 млрд тг бөлінген, 346 км аяқталды. Алатауда жол қауіпсіздігі үшін 300-ге жуық белгі, 10 жасанды бүкір, 30 жаяу жүргінші жолағы орнатылды.
Газ, су: облыстағы газдандыру деңгейі жыл соңына 58,5%-ке жетеді (тағы 13,3 мың адам көгілдір отын алады). Алатауда 12 шағын ауданың 9-ы газға қосылған, қалғандары жобалау/құрылыс кезеңінде. Қала толығымен орталықтандырылған ауызсумен қамтылған.
Цифрлық байланыс: барлық ықшамаудандарда мобильді интернет бар. Ерекше мәртебеге сай талшықты-оптика кеңейтіліп, 5G базалық станциялары орнатылады.
Білім: облыста биыл 18 мектеп (14,3 мың орын) салынуда, оның 10-ы пайдалануға берілді; күрделі жөндеудегі 20 мектепке 21,6 млрд тг бөлінді. Алатауда 16 ЖББ мектеп, 53 балабақша жұмыс істейді; Қоянқұс шағын ауданындағы 900 орындық мектеп 2025 жылдың соңында аяқталады.
Денсаулық: облыста 46 нысан салынуда, оның 37-сі «Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» аясында. Алатауда Еңбек ш/а ФАП ашылды, Жаңаарна ФАП-ы қазанда аяқталады.
Қауіпсіздік: Алатауда 300 бейнекамера орнатылады.
Еңбек нарығы: облыста 44,3 мың жұмыс орны құрылды (32,5 мыңы тұрақты), жұмыссыздық 4,6%. Алатауда жоспарланған 1 986 орынның 70,3%-ы ашылды.
Ауыл шаруашылығы: су үнемдеу мен суармалы жерді қайтару
Соңғы үш жылда суару желілерін жаңартуға 13,9 млрд тг бағытталып, 91,5 км қалпына келтірілді. Айналымға 46,1 мың га суармалы жер қайтарылады. Биыл су үнемдеу технологиялары 50 мың га алқапқа енгізіліп, үлесі 40%-ке жеткізіледі. Пайдаланылмай жатқан 389,9 мың га жердің 55,6 мың гектары мемлекетке қайтарылды.
«Жаңа Алатау»: халықаралық консалтинг және технополис логикасы
Алатаудың урбанистік моделін әзірлеуге Қытайдың жетекші сараптамалық орталығы – China Development Institute тартылған. Мақсат – Шэньчжэнь үлгісіндегі жоғары технологиялы, тіршілікке барынша қолайлы қаланы қалыптастыру. Қаланың бас жоспары бекітіліп, 6,8 мың гектарды қамтитын 12 өсу нүктесі айқындалды – бұл тұрғын үй, өндіріс, көлік және әлеуметтік инфрақұрылымды синхронды дамытудың кеңістіктік картасы.
«Алатау қаласы Қазақстанның келешектегі келбетін танытпақ. Онда технологиялық өрлеу мен өмір сүруге қолайлы орта үйлесуі тиіс» деген Президент тапсырмасы өңірде нақты істермен дәлелденіп келеді. Арнайы мәртебе, АЭА «Alatau», жаңа индустриялық аймақтар, халықаралық консалтинг пен инвестициялық жобалар – бәрі бір мақсатқа жұмыс істейді: өндірісі қуатты, инфрақұрылымы заманауи, әлеуметтік стандарттары жоғары жаңа қаланы бірге салу.
Алатаудың алға қадамымен бүкіл облыстың экономикалық картасы жаңарып келеді. Ендігі міндет – осы қарқынды бизнес пен қоғамның бірлескен еңбегімен тұрақты нәтижеге айналдыру.
