Алматы теміржол ауруханасы емханасының акушер-гинекологы Мәдина Бейсеқұлова кез келген әйел ауруының сыртқы және ішкі арандатушы факторлары болатынын айтты.
Жатыр мойны обырын «жасара түскен» аурулар қатарына жатқызуға болады. Жатыр мойны обыры 35 жас пен 55 жас аралығында жиі кездессе, жас әйелдерде бұл ауру әлдеқайда аз кездеседі.
«Статистикаға жүгінсек, аталған патология бойынша жыл сайын шамамен 500 000 жаңа жағдай анықталады, оның 1700-і Қазақстанда, бұл 100 000 халыққа 1-2 жағдай. Қазақстанда жыл сайын жатыр мойны обырының 1700-ге жуық жаңа жағдайы анықталып, 600 әйел осы дерттен көз жұмады. Дегенмен, жатыр мойны обыры қатерлі ісіктің алдын алуға болатын түріне жатады, өйткені жатыр мойны обырының себебі көп жағдайда адам папилломавирусы болып табылады. Қазақстан Республикасында 2008 жылдан бастап 5 жыл сайын 30 жастан 60 жасқа дейінгі әйелдер үшін жатыр мойны обырын ерте анықтау бойынша Ұлттық скринингтік бағдарлама жұмыс істеп келеді. Жатыр мойны обырының скринингі тегін әрі тұрғылықты жер бойынша емханада жүргізіледі», — деді ол.
Статистика бойынша жатыр мойны эндометриозы осы аурудың басқа түрлеріне қарағанда сирек кездеседі. Бедеуліктен басқа, бұл ауру қатерлі ісікке, мәселен, жатыр мойны обырына әкелуі мүмкін.
«Дәрігерлер аналық без немесе басқа ішкі органның эндометриозын жиі анықтайды: әрбір үшінші әйел осы аурудан зардап шегеді. Оған патологиялық босану, түсік түсіру, жатыр қуысын диагностикалық тазалау және қабыну процестері себеп болады. Бедеу әйелдердің 5%-ына аналық без, тік ішек, қуық немесе басқа органның эндометриозы диагнозы қойылған. Эндометриоз жатыр миомасымен бірге жиі анықталады. Жатыр мойны эрозиясы жыныстық қатынаста белсенді жас әйелдердің 80%-дан астамында кездеседі. Әйелдер ауруларының жасару себебі жыныстық белсенділіктің ерте басталуында», — деді Мәдина Бейсеқұлова.
Әйелдер жүйесі патологиясының ерте белгілері қандай, алғашқы сигналды өткізіп алмау үшін не істеу керек?
Сыртқы және ішкі қоздырғыш факторлары болады.
Аурудың дамуының сыртқы себептері:
• қолайсыз экологиялық орта;
• невроздар, психологиялық жүктемелер, созылмалы стресс және жиі депрессия;
• ретсіз жыныстық қатынас;
• сыртқы және ішкі жыныс мүшелерінің механикалық жарақаттары;
• вирустық және бактериялық инфекциялар, соның ішінде ЖЖБИ;
• жыныстық белсенділіктің ерте басталуы;
• іш киімді қате таңдау;
• интимдік аймақтың жеткіліксіз гигиенасы;
• мата, косметикалық құралдарға жергілікті аллергиялық реакция;
• дәрілік заттарды, әсіресе ішке қабылданатын контрацептивтер мен антибиотиктерді жиі және бұрыс қабылдау.
Ішкі қоздырғыш факторлар:
• ағзадағы инфекция көзі болып табылатын қабыну процестері: созылмалы тонзиллит, гайморит, пиелонефрит және т.б.;
• гинекологиялық, эндокриндік ауруларға байланысты гормоналды тепе-теңдіктің бұзылуы;
• ішкі органдар анатомиялық құрылымының аномалиялары;
• жиі түсік тастау, түсік түсіру;
• жүйелі аурулардың болуы (мысалы, қант диабеті).
«Гинекологқа жылына 2 рет көріну керек. Кіші жамбасқа ультрадыбыстық зерттеу көрсеткіштер бойынша жасалған дұрыс. Әйелдерге арналған дәрумен мен диеталық қоспалар жалпы әл-ауқатты жақсартуға көмектеседі. Әйелдерге арналған жоғары сапалы дәрумен, минералды кешен денсаулықты қалыпты ұстау, гормоналды деңгейді қалыпқа келтіру, тонусты арттыру және иммунитетті нығайту, жүрек-тамыр жүйесі мен барлық органдардың жұмысын қолдау үшін қажет», — деді ол.
